Autor: s.M. Leticja od św. Józefa, Klaryska od Wieczystej Adoracji z Kłodzka
Powołanie św. Klary z Asyżu i każdej klaryski jest powołaniem MARYJNYM – jest życiem na wzór Maryi. Jest oddaniem całej siebie działaniu Ducha Świętego by być Matką Chrystusa i Jego Ciała Mistycznego. Stać się matką Chrystusa, Jego siostrą i córką to jednym słowem żyć w relacji z całą Trójcą.
Maryjna pobożność Klary, o której chcę mówić, w dużym stopniu ukształtowana została przez nauczanie św. Franciszka. To właśnie on, natchniony przez Duch Pańskiego podczas odbudowy kościółka św. Damiana „w przypływie wielkiej radości i oświecony przez Ducha Świętego, przepowiedział (…), to, co Pan potem spełnił. Wszedł bowiem wtedy na mur tego kościoła i do kilku ubogich ludzi, którzy znajdowali się w pobliżu powiedział głośno po francusku: Chodźcie i pomóżcie mi w pracy przy klasztorze św. Damiana, bo będą tu mieszkać panie, których sława i święte życie wielbić będzie naszego Ojca niebieskiego (por. Mt 5, 16) w całym Jego Kościele świętym.” TKl 12-14
Życie Klary i każdej klaryski to nieustanna chwała wznoszona ku Trójjedynemu, kontynuująca przez wieki Pieśń Maryi – Magnificat! Maryja dla nas jest wzorem i pierwszą Mistrzynią w uwielbianiu Bożej Dobroci. Magnificat Maryi otwiera każdą godzinę adoracji Najświętszego Sakramentu w naszych adoracyjnych kaplicach.
Św. Franciszek najprawdopodobniej, jako pierwszy, nadał Maryi tytuł Oblubienicy Ducha Świętego. Uważał, że do takiej relacji powołany jest każdy chrześcijanin.[1] Sposób życia przekazany św. Klarze i jej siostrom u początku istnienie wspólnoty w San Damiano oddaje to Franciszkowe przesłanie: „Ponieważ z natchnienia Bożego zostałyście córkami i służebnicami najwyższego i największego Króla, Ojca niebieskiego, i zaślubiłyście się Duchowi Świętemu, wybierając życie według doskonałości Ewangelii świętej, pragnę i przyrzekam osobiście i przez moich braci otaczać was, tak, jak ich, serdeczną troską i szczególnym staraniem”(SpKl). Boży wybór kobiety konsekrowanej widzi on według idealnego wzoru Dziewicy Maryi.
Również sama Klara „postrzegała swe powołanie jako wezwanie do życia według przykładu Maryi, która ofiarowała swe dziewictwo, by przez działanie Ducha Świętego stać się Matką Chrystusa i Jego mistycznego Ciała. (…) Postać Maryi towarzyszyła świętej z Asyżu na drodze powołania aż do końca życia. Wedle znamiennego świadectwa, złożonego w procesie kanonizacyjnym, Matka Boża zbliżyła się do łoża konającej Klary i pochyliła swe oblicze nad tą, której życie było promiennym odbiciem Jej życia”. [2] Swej przyjaciółce, św. Agnieszce praskiej radziła: „Przylgnij do Jego najsłodszej Matki, co poczęła Syna, którego niebiosa nie mogły ogarnąć, a jednak Ona przyjęła Go w niewielkiej świątyni swego świętego ciała i nosiła w swym dziewiczym łonie” (3 LKl 18-19).
Tu odnajdujemy jakby sedno duchowości Klary – zachwyt nad tajemnicą Wcielenia Syna Bożego, Jego przebywaniem w Maryi, i Jego nieustannej obecności pośród nas w tajemnicy Eucharystii i w nas.
Maryja – Matka Jezusa
Maryja dla Klary jest przede wszystkim i ponad wszystko Matką Jezusa. Św. Klara mówi o Maryi 14 razy we wszystkich swych pismach (5x w Regule, 3x w Testamencie, 1x w Błogosławieństwie, 4x w Listach do Agnieszki z Pragi i 1x w Liście do Ermentrudy z Burges), a często stosuje powtórzenie tego samego zdania. Wszystkie te cytaty (z wyjątkiem dwóch ) odnoszą się do przywileju macierzyństwa Maryi, Matki Jezusa.
W Maryi wszystko jest, jeśli tak można powiedzieć w bezpośredniej relacji z Jej boskim macierzyństwem i tak Ją widzi Klara. Tak też Ją czci – stawiając zawsze w towarzystwie Syna.
Klara W swym Liście do Ermentrudy pisze: Rozmyślaj ciągle a tajemnicach krzyża i o boleściach Matki stojącej pod krzyżem.(5 LKL 12) Nawiązuje do sceny ukrzyżowania Chrystusa, kiedy Jezus objawił Janowi, że Maryja jest także naszą Matką. Klara zaprasza do nieustannej medytacji tychże tajemnic.
Po uznaniu przez Klarę Maryi za swą Matkę, z wszystkim, co wiąże się z macierzyństwem, staje Ona jako Wzór do naśladowania. Każdy z nas potrzebuje wzorów, które sam wybiera. W przypadku Klary jest oczywiste, że jej wzorem jest Maryja: przez poznanie Jezusa, przez miłowanie Jezusa, przez stawanie się Jego
oblubienicą, przez życie z Jezusem, Klara przeglądając się w Maryi staje się Nią, obrazem Jej życia.
Klara i ubóstwo Maryi
Biorąc przykład z Maryi Klara ukazała ubóstwo Maryi jako wzór, który uboga pani winna zawsze mieć przed swymi oczami (RegKl 8,6). W pismach Świętej znajdujemy pięć cytatów, gdzie ubóstwo Maryi jest proponowane jako wzór: cztery razy w Regule (RegKL 2,25; 6,7; 8,6; 12,13) i jeden raz w Testamencie (TKL 47). Znajdujemy także wspomnianą dwa razy pokorę Maryi wspólnie z ubóstwem (RegKL 12,13; TKL 46). Naśladować we wszystkim Maryję to obowiązek, o którym Klara nigdy nie zapomina; co więcej, przypomina o tym swoim córkom w Regule i Testamencie. By temu podołać mówi także, że potrzeba wytrwałości i dla osiągnięcia tej łaski wzywa wstawiennictwa i zasług Maryi w swym Błogosławieństwie.
Charakterystyczną cechą czci maryjnej jest bardzo częste nawiązywanie Klary w swych pismach do tekstów ewangelicznych, które choć nie mówią wprost o Maryi, jednak wskazują na Nią, na Jej postawę.
Wśród cytowanych fragmentów z Pisma Św. najczęściej występują mówiące na temat ubóstwa. Klara w swoich pismach mówiąc o ubóstwie zawsze myśli lub wprost mówi także o ubogiej Maryi. Gdy mówi o świętym ubóstwie nawiązuje między innymi do tekstu Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5,3), oraz A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie (Łk 2,12). „Ubogą w duchu”, jak wskazaliśmy wyżej była w najwyższym stopniu Najświętsza Maryja. W pismach Świętej z Asyżu nawiązanie do tych fragmentów znajdujemy w pierwszym Liście do Agnieszki oraz w Regule (1LKL 16; 25; RegKL 8,4).
W Testamencie Klara czyni syntezę swego życia, kiedy mówi: Dlatego klękam przed Ojcem Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby przez zasługi chwalebnej Dziewicy, świętej Jego Matki, świętego Ojca naszego Franciszka i wszystkich świętych, sam Pan, który dał dobry początek, dawał wzrost i wytrwanie do końca. Amen (TKL 77.78).
Jak tu nie myśleć o dobrym początku jej poświęcenia się Bogu w Porcjunkuli, o wzroście w San Damiano i o wytrwaniu do końca, bez Tej, którą tak bardzo kochała? Klara jest przekonana, że nie będąc wierną swemu powołaniu przyniosłaby wstyd Dziewicy Matce.[3] Klara rodzi się dla swego Ubogiego Oblubieńca w obecności Maryi, żyje z Maryją i jak Maryja, a w końcu umiera z Maryją.
Umiłowanie świąt maryjnych
Warto w tym miejscu wspomnieć o szczególnej czci dla Bożej Matki św. Klary, która wyrażała się także w wielkim umiłowaniu świąt maryjnych, przede wszystkim Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W to święto zachęcała siostry do przyjęcia Komunii św., którą w swej Regule zalecała przyjmować siedem razy w roku (RegKL 3,14). W to święto, jak wspominają Akta Procesu Kanonizacyjnego, dokonała cudu uzdrowienia głosu siostry Benwenuty, przeżegnawszy ją znakiem krzyża (2P 13).
Klara w szczególny sposób świętowała także inne święta maryjne. Pisze do Agnieszki w trzecim Liście (3LKL 36) między innymi o poście, którego praktyka w klasztorze świętego Damiana była bardzo surowa. Jednakże pragnie by w święta maryjne zawieszano post : we wszystkie niedziele i Boże Narodzenie, w Wielkanoc, uroczystość św. Apostołów i w uroczystości Najświętszej Maryi … siostry nie są zobowiązane do postu.(por. 3Kl 35-37)
Klara proponowała Pannę Maryję, jako model oddania się Bogu i wierności Chrystusowi, siostry zaś i inni widziały w niej doskonałą naśladowczynię Świętej Dziewicy. Podobnie Autor Legendy, który nazywa ją Odbiciem Matki Bożej i jej miłość do Maryi stawia za wzór: „Kobiety niech idą za Klarą , nową przewodniczką dla kobiet, jako doskonałym odbiciem Matki Bożej[4]. W Oficjum liturgicznym określano ją Śladem Matki Chrystusa; z czasem zaś, jak św. Franciszka nazwano alter Christus, tak Klarę czczono jako alter Maria.[5]
[1] Por. L.Iriarte „Powołanie Franciszkańskie”, str. 91.
[2] Jan Paweł II do klarysek w 750 rocznicę śmierci św. Klary, 2003 r.
[3] Montorsi, „Święta Klara z Asyżu nauczycielką życia” , str.81.
[4] List wprowadzający skierowany do papieża Aleksandra IV dotyczący Legendy o świętej Klarze z Asyżu
[5] Za L.Iriarte „Powołanie Franciszkańskie”, str. 95.
1foto. br. Wiesław Block OFMCap
